10:57 EST Thứ sáu, 19/01/2018

Menu

Góc giải trí

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 47


Hôm nayHôm nay : 4160

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 49211

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2674808

Tiếng Anh

Trang nhất » THCS Đề Thám » Tổ Chuyên môn » Tổ Sử - Địa

Quang cao giua trang

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC (MÔN LỊCH SỬ+ĐỊA LÝ)

Thứ năm - 06/04/2017 23:19
ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC (MÔN LỊCH SỬ+ĐỊA LÝ)

ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC (MÔN LỊCH SỬ+ĐỊA LÝ)

                                                                     Chuyên đề:                ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

 
             Xác định đây là một trong những  nhiệm vụ trọng tâm trong chỉ đạo chuyên môn năm học 2016-2017 BGH trường THCS Đề Thám tiếp tục triển khai thực hiện và chỉ đạo đến từng tổ chuyên môn. Tổ Sử - Địa cũng đồng hành thực hiện trong phong trào chung của trường, của toàn ngành, của toàn tỉnh. Sau một năm đã thu được những kết quả bước đầu. Góp phần đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học theo hướng NCBH.
A. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA CHUYÊN ĐỀ  “Đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học”
             Thuật ngữ “Nghiên cứu bài học” có nguồn gốc trong lịch sử giáo dục Nhật Bản, như một biện pháp để nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên thông qua nghiên cứu cải tiến các hoạt động dạy học các bài học cụ thể, qua đó cải tiến chất lượng học của học sinh. Cho đến nay Nghiên cứu bài học được xem như một mô hình, một cách tiếp cận nghề nghiệp của giáo viên và vẫn được sử dụng rộng rãi tại các trường học ở Nhật Bản, hình thức này đã được áp dụng nhiều nước trên thế giới. Ở Việt Nam phương pháp này bước đầu được áp dụng thử nghiệm tại một số tỉnh đã đem lại một kết quả khả quan, đã chứng minh được tính khả thi của nó trong việc bồi dưỡng và phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên so với các phương pháp truyền thống khác.                                        .
            Phương pháp sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học cũng là hoạt động sinh hoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người đọc như: Học sinh học như thế nào? Học sinh đang gặp khó khăn gì trong học tập? Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho học sinh không? Kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không? Nhận định đây là một hình thức đem lại hiệu quả giảng dạy ưu việt hơn phương pháp truyền thống, tổ Sử - Địa đã chọn chuyên đề này thực hiện
nhằm đạt hiệu quả cao về chất lượng dạy và học.
B. Nội dung:
 - Phân biệt được sự khác nhau giữa sinh hoạt chuyên môn truyền thống và sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học
- Tổ chức được buổi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học với các kỹ thuật phù hợp cho bộ môn nhằm phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.
I. Quan niệm đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo NCBH
* Thế nào là sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học (NCBH)?
        Hoạt động chuyên môn nhưng ở đó GV tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học (học sinh). Là hoạt động CM mà ở đó GV tập trung giải quyết các câu hỏi: Học sinh học bài này gặp khó khăn gì? Kết quả học sinh đạt được qua bài học có cải thiện không? Học sinh có tích cực xây dựng bài học không? nội dung bài học có phù hợp không?  cần đề xuất điều chỉnh như thế nào? ....
       Hình thức sinh hoạt CM không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại GV mà nhằm khuyến khích GV tìm ra nguyên nhân tại sao HS chưa đạt kết quả như mong muốn từ đó có biện pháp cải tiến phương pháp dạy để nâng cao chất lượng dạy học.
         Hoạt động chuyên môn mà ở đó tạo cơ hội tốt cho HS tham gia xây dựng nội dung bài học; HS thực sự là chủ thể của hoạt động dạy học.
II. Các bước tiến hành sinh hoạt chuyên môn theo NCBH
1. Chuẩn bị thiết kế bài học minh họa.
2. Tổ chức dạy minh họa – dự giờ
3. Suy ngẫm và thảo luận về dự giờ
4. Áp dụng cho thực tiễn dạy học hàng ngày
Bước 1. Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứ
A. Xác định mục tiêu, chọn bài học nghiên cứu
* Xác định mục tiêu
     Cần xác định mục tiêu kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần đạt được  (theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở từng môn học , đặc biệt cần chú ý xây dựng mục tiêu về thái độ của học sinh), đảm bảo phù hợp với trình độ và lứa tuổi của HS khi chọn bài học nghiên cứu
Các GV sẽ có một một cuộc thảo luận chi tiết, cụ thể bài học tiến hành nghiên cứu như:
- Đặt câu hỏi xem đây là loại bài học gì?
- Cách giới thiệu bài học như thế nào?
- Sử dụng các phương pháp và phương tiện dạy học thế nào cho đạt hiệu quả cao?
- Nội dung bài học chia ra những đơn vị kiến thức nào?
- Dự kiến tổ chức hoạt động dạy học nào tương ứng?
- Dự kiến tích hợp nội dung giáo dục nào là phù hợp?
 *Chọn bài học nghiên cứu: Mỗi GV dạy cùng một khối chọn những bài phù hợp với yêu cầu về kiến thức, kĩ năng, thái độ mà mục tiêu đã vạch ra sau đó thống nhất lựa chọn bài học chung nhất để làm bài học nghiên cứu. GV trong tổ thảo luận chi tiết về thể loại bài học đã chọn, nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách tổ chức dạy học, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh cách vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn... Dự kiến những thuận lợi, khó khăn của HS khi học tập và các tình huống xảy ra cùng với cách xử lý tình huống (nếu có)…
   b. Xây dựng giáo án (Thiết kế bài dạy minh họa):
- Bài dạy minh họa không phải do một giáo viên thiết kế mà do một nhóm giáo viên cùng bộ môn thiết kế, thảo luận, thống nhất lựa chọn phương án tối ưu nhất. Việc thiết kế bài soạn không nhất thiết phụ thuộc máy móc vào quy trình bước dạy theo SGV, mà dựa vào mục tiêu bài học đã đề ra để thiết kế cho phù hợp.
- Dự kiến những khó khăn có thể xảy ra trong giờ dạy:
+ Khó khăn:  Số lượng HS trong lớp đông nên không thuận lợi cho việc học và dạy, theo dõi HS của GV dạy và dự. Chất lượng HS không đồng đều, ý thức học tập của học sinh chưa tốt…
+ Khắc phục: GV dạy cần thiết kế bài dạy về kiến thức, PP… sao phù hợp kích thích tinh thần tự giác học tập, tạo hứng thú học tập của HS.
Bước 2. Tiến hành bài học và dự giờ
- Sau khi hoàn thành giáo án của bài học nghiên cứu chi tiết, nhóm soạn giáo án chọnGV dạy minh họa bài học nghiên cứu ở một lớp học cụ thể, các GV còn lại trong nhómcùng các thành viên trong tổ tiến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ kiện về bài học.
     - GV dự giờ phải đảm bảo nguyên tắc: không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh; không gây khó khăn cho giáo viên dạy minh họa.
    -  Khi dự giờ GV tập trung vào việc học của học sinh, theo dõi nét mặt, hành vi, sự quan tâm đến bài học của học sinh đặc biệt cần ghi chép cụ thể thái độ của hs khi tham gia trả lời các câu hỏi của GV, thông qua đó tìm mối liên hệ giữa việc học của HS với tác động của giáo viên về cách sử dụng các phương pháp dạy học, cách tổ chức lớp học.
Bước 3. Suy ngẫm, thảo luận về bài học nghiên cứu.
          Giáo viên dạy minh họa chia sẻ về bài học: Những ý tưởng mới, những thay đổi, điều chỉnh về nội dung. Phương pháp dạy học, những điều hài lòng và chưa hài lòng trong quá trình dạy minh họa.
         Sau đó người dự Suy ngẫm và chia sẻ các ý kiến của GV về bài học sau khi dự giờ: Người dự trao đổi, chia sẻ, lắng nghe mang tính xây dựng. Thảo luận xem HS học như thế nào? (mức độ tham gia, hứng thú và kết quả học tập của từng em).
Cùng suy nghĩ: vì sao học sinh chưa tích cực tham gia vào hoạt động học, học chưa đạt kết quả... và đưa ra các biện pháp thay đổi cách dạy phù hợp.
       Mọi người phải lắng nghe, tôn trọng ý kiến của nhau khi thảo luận, không nên quan tâm đến các tiêu chuẩn truyền thống của một giờ dạy. Không nên phê phán đồng nghiệp.Không đánh giá xếp loại giờ dạy minh hoạ.
Bước 4. Áp dụng cho thực tiễn dạy học hằng ngày
      Thông qua tiết dạy minh họa, thông qua thảo luận tiết dạy của đồng nghiệp giáo viên tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, kiểm nghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, áp dụng vào bài giảng hàng ngày trên lớp
      Nguyên tắc vận dụng vào dạy học hằng ngày:  Giảm truyền thụ kiến thức bằng PP thuyết trình. Vận dụng các PPDH có sự tham gia của HS. Sử dụng thiết bị dạy học “thực tế”. Khuyến khích sự tích cực, sáng tạo của HS.
III. Một số lưu ý khi tổ chức thực hiện SHCM theo NCBH.
Nhóm GV hợp tác xây dựng giáo án. GV dạy minh họa là giáo viên tự nguyện hoặc nhóm thống nhất chọn. Tiết minh hoạ là tiết học như bình thường hằng ngày.
Vị trí GV dự giờ đảm bảo quan sát được toàn bộ lớp học, đảm bảo ghi lại đầy đủ những ấn tượng của mình khi quan sát học sinh học, có thể sử dụng quay video, chụp ảnh.
IV. Sự khác nhau giữa sinh hoạt CM truyền thống với sinh hoạt CM theo NCBH.
 
 
 
 
 
Sinh hoạt CM truyền thống Sinh hoạt CM theo NCBH
1. Mục đích
- Đánh giá xếp loại giờ dạy theo tiêu chí từ các văn bản chỉ đạo của cấp trên.
- Người dự tập trung quan sát các hoạt động của GV để rút kinh nghiệm.
- Thống nhất cách dạy các dạng bài để tất cả GV trong từng khối thực hiện.
2. Thiết kế bài dạy minh hoạ
- Bài dạy minh hoạ được phân công cho một GV thiết kế; được chuẩn bị, thiết kế theo đúng mẫu quy định.
- Nội dung bài học được thiết kế theo sát nội dung SGV, SGK, không linh hoạt xem có phù hợp với từng đối tượng HS không.
- Thiếu sự sáng tạo trong việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học.
3. Gv dạy minh họa
* Một người dạy minh hoạ đã chỉ định từ trước
* Vị trí người dự giờ
- Thường ngồi ở cuối lớp học quan sát người dạy như thế nào, ít chú ý đến những biểu hiện thái độ, tâm lí, hoạt động của HS.
4. Thảo luận giờ dạy minh hoạ
- Các ý kiến nhận xét sau giờ học nhằm mục đích đánh giá, xếp loại GV.
- Không khí các buổi SHCM nặng nề, căng thẳng.
- Có xếp loại tiết dạy.
1. Mục đích
- Không đánh giá xếp loại giờ dạy theo tiêu chí, quy định.
- Người dự giờ tập trung phân tích các hoạt động của HS để rút kinh nghiệm.
- Tự rút ra những kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn dạy trên lớp
2. Thiết kế bài dạy minh hoạ
- Bài dạy minh hoạ được các GV trong tổ thiết kế.
- Nội dung bài học được thiết kế linh hoạt  phù hợp với từng đối tượng HS. Không nhất thiết theo khuôn mẫu qui định.
- Phát huy sự sáng tạo trong việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học
 
3. Gv dạy minh họa
Một người được chọn trong nhóm hoặc tổ hoặc tự giáo viên đăng kí
* Vị trí người dự giờ
- Ngồi hoặc đứng ở vị trí thích hợp quan sát và chú ý đến những biểu hiện thái độ, tâm lí, hoạt động của  học sinh.
 
4. Thảo luận giờ dạy minh hoạ
- Người dạy chia sẻ mục tiêu bài học, những ý tưởng mới, những cảm nhận của mình qua tiết dạy minh họa.
- Không khí sinh hoạt thân thiện cởi mở theo tinh thần trao đổi, chia sẻ, tập trung vào phân tích các hoạt động của HS và tìm ra các nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
- Không xếp loại tiết dạy.
C. KẾT LUẬN          
         SHCM theo hướng NCBH , đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập, giáo viên quan tâm đến khả năng học tập của từng học sinh, đặc biệt những học sinh có khó khăn về học tập. Tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kĩ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ. Nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường, góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường, tạo môi trường làm việc thân thiện.
         Năm học 2015 - 2016, lần đầu tiên tổ sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học. Mặc dù đây là nội dung mới, khi thực hiện có nhiều khó khăn, rào cản. Nhưng qua một năm thực hiện chúng tôi nhận thấy sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một phương pháp mới, có hiệu quả trong việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, quá trình đổi mới từ sinh hoạt chuyên môn truyền thống sang sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một qua trình gian nan, lâu dài và vất vả, đòi hỏi có sự quyết tâm cao của cả một tập thể giáo viên và lãnh đạo nhà trường, nhân tố quyết định để đổi mới và nâng cao chất lượng cho người dạy và người học.
                                                                                                                                                                              Người thực hiện chuyên đề
                                                                                       
                                                                                                                                                                        Tô Thị Kim Hương
 

Tác giả bài viết: Tô Thị Kim Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn